اهمیت و شناخت کبک

کبک از پرندگانی است که به راحتی قابل پرورش بوده و در صورت توسعه پرورش، از درصد بهره وری بالایی برخوردار است. کبک را می توان با به کار گیری تکنیک های مدیریتی ویژه و استفاده از سیکل نوری معین، در تمام طول سال پرورش داد.
پرورش کبک قدمت چندانی ندارد اما شکار کبک تاریخچه‌ای بسیار کهن دارد. شکار کبک به روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد و در آن از ابزارهای متفاوتی نظیر: تور، تله و اسحله شکاری استفاده می‌شود. استان کردستان یکی از استان‌های کبک خیز کشور است که شکار کبک در آن بسیار رایج و متداول است.

در شرایط پرورشی ۴۰۰ تا ۶۰۰ گرم وزن دارد. وزن کبک نر بالغ (سویه ایرانی) از ۵۱۰ تا ۸۰۰ گرم و وزن کبک ماده بالغ از ۴۵۰ تا ۶۸۰ گرم متغیر است. اندازه این پرنده ۳۱ تا ۳۵ سانتیمتر می باشد که اندازه پرنده نر بزرگ تر است. رنگ این پرنده قهوه ای مایل به خاکستری در بالای بدن و زرد کمرنگ در قسمت شکم است. پهلوی کبک با ترکیبی از رنگ سیاه و شاه بلوطی متمایل به سفید پوشانیده شده است و پرهای انتهایی بال به رنگ شاه بلوطی هستند. یک خط سیاه از قسمت جلوی سر آغاز شده و پس از انشعاب و عبور از چشم ها و گردن، در قسمت بالای سینه تمام شده و سر وسینه خاکستری پرنده را از قسمت سفید رنگ گلو جدا می کند. وجود یک سیخک کوچک در قوزک پا معمولا از مشخصات جنس نر این پرنده است. کبک های نابالغ به رنگ قهوه ای و خاکستری هستند. البته رنگ کبک ها در زیست گاه های طبیعی بسته به موقعیت جغرافیایی منطقه ممکن است دچار تغییرات اندکی شود. این پرنده زیست گاه خود را در مناطق ناهموار و سخت، دره ها با درختان پراکنده و در مناطق کوهستانی انتخاب می نمایند. غذای این پرنده را درشرایط طبیعی شامل علف ها و دانه های آن ها، برگ گیاهان و حشرات تشکیل می دهند. هم زمان با تغذیه، مقدار زیادی سنگ ریزه نیز می بلعد. فصل آشیانه سازی برحسب ارتفاع منطقه جغرافیایی متغیر است ولی معمولا بین اردیبهشت و تیرماه بوده و گاهی تا اواسط تابستان طول می کشد. آشیانه خیلی ساده و روی زمین زیر یک صخره یا درختچه و در پناه توده ای از گیاهان بنا می گردد. کبک ها در هنگام صبح و بعد از ظهر در روی زمین به چرا مشغولند، آنها مهاجرت نمی کنند و جابه جایی های فصلی آن ها فقط در ارتفاع است. پرواز کبک در هنگام احساس خطر انجام می شود و به مسافت های کوتاه و در سراشیبی محدود است. کبک ها در هنگام شب زیر بوته ها و داخل صخره ها به سر می برند و نرها به طور فعال از قلمرو خود دفاع می کنند. در هنگام احساس خطر، به سرعت به سوی حاشیه بالایی کوهستان می دود. پروازی پر سرو صدا دارد و پرنده ای اجتماعی است.
در دنیا ۳ نوع کبک به نامهای چوکار، صخره‌ای و پا قرمز اروپایی یافت می‌شود. نوع چوکار بیشتر در خاورمیانه و ایران یافت می‌شود. تعداد تخمهای پرنده ماده به ۸۰ عدد در سال می‌رسد. وزن پرنده نر حدود ۵۵۰ گرم و ماده ۵۰۰ گرم است.
گوشت کبک جوان، نرم و لطیف بوده و به سرعت پخته می شود. گوشت کبک گرم و خشک بوده و خواص فراوان دارد در ضمن زود هضم نیز می باشد. جهت تقویت قوای جنسی و بر طرف نمودن ضعف عمومی بدن و پرورش قوای فکری و تقویت جگر و طحال و دستگاه گوارش می توان از گوشت این پرنده استفاده نمود.
صنعت تولید و تکثیر و پرورش کبک در ایران حدود سه سال است که توسط تعداد انگشت شماری از دوستداران شکار و طبیعت آغاز شده و دوستان پرورش دهنده موفق به تولید و تکثیر کبک ایرانی نیز گشته اند و تجارب خوبی در این زمینه کسب کرده اند. در حال حاضر مزارعی در استان های فارس، کرمان، سمنان، گلستان و اصفهان به این فعالیت مشغول می باشند. گوشت کبک معمولا جزو غذاهای لوکس محسوب می‌ شود و قیمت بالا و مخصوص به خود دارد. این گوشت به لحاظ طعم و مزه به بسیاری از گوشت ‌های سفید همچون مرغ، بوقلمون و شترمرغ ارجحیت دارد.
ویژگی های گوشت این پرنده :
میزان پروتئین موجود در گوشت این پرنده در مقایسه با دیگر پرندگان ۵ تا ۱۰ درصد بیشتر است و انواع اسید آمینه ی ضروری در آن به وفور یافت می ‌شود. به همین دلیل است که در اغلب نقاط دنیا پزشکان برای بیماری‌ هایی چون ضعف اعصاب، ناراحتی‌ های روانی و بی‌ خوابی مصرف این گوشت را توصیه می ‌کنند.این گوشت به دلیل چربی و کلسترول بسیار پایین از بروز بیماری‌ های قلبی ـ عروقی پیشگیری کرده و به دلیل غنی بودن از پتاسیم، مصرف به اندازه‌ ی آن برای افراد با فشار خون بالا مانعی ندارد.
در هر صد گرم گوشت کبک ۵/۲۴ گرم آلبومین، ۴/۱ گرم چربی و حدود ۱ تا ۵/۱ گرم مواد معدنی وجود دارد. وجود مقدار زیادی از مواد معدنی در گوشت کبک نشان دهنده ی ارزش حیاتی آن است.املاح معدنی موجود در گوشت کبک به خوبی جذب بدن می شود و به همین جهت در این زمینه مواد مورد نیاز بدن را در دسترس سلول قرار می دهد. گوشت کبک برای همه ی افراد اعم از کودک و سالمند، غذایی سالم و سلامت بخش است.گوشت کبک کمتر تولید اسید اوریک می کند، فعالیت کلیه را افزون می سازد و به دفع سموم بدن یاری فراوان می رساند. با توجه به این ویژگی ها برای همه ی افراد و در مورد همه ی بیماری ها، غذایی خوب و موثر است.
خواص و ارزش غذایی تخم کبک
تخم کبک در مقایسه با تخم مرغ، به مراتب ارزش غذایی بالاتری دارد. تخم کبک به علت درصد پروتئین زیاد و درصد چربی کم مصارف فراوانی داشته و برای درمان بعضی از بیماریها مانند ضعف اعصاب ناراحتی های روانی و بیخوابی موثر است.به دلیل سریع الهضم بودن تخم کبک، از آن برای برطرف نمودن ضعف عمومی بدن، پرورش قوای فکری، تقویت قوای جنسی و تقویت دستگاه گوارش استفاده می شود. تخم کبک برای کودکان، مادران باردار و شیرده، افراد مسن و کسانی که نیاز به پروتئین با جذب بالا دارند بسیار مفید می باشد.

ترکیبات تخم کبک تقریباً شبیه تخم بلدرچین می باشد بنابراین از لحاظ فسفر، آهن، ویتامین B1(تیامین) ویتامین B2(ریبوفلاوین) بسیار غنی می باشد. وزن و اندازه تخم کبک حدود ۱٫۵ برابر تخم بلدرچین و حدود یک سوم تخم مرغ می باشد.تخم کبک به دلیل خصوصیات ژنتیکی کبک و شرایط پرورش بسیار خوش طعم، لذیذ و مقوی است. انواع اسیدهای آمینه کمیاب که در سایر منابع پروتئینی محدود می باشند، در تخم این پرنده به وفور وجود دارد. به همین دلیل پزشکان برای افراد مسن که احتیاج به ترمیم سلولهای از دست رفته بافتهای خود دارند و برای حفظ و بازیابی سلامت و شادابی ایشان، مصرف تخم کبک را تجویز می‌نمایند. مصرف بیش از اندازه تخم کبک همانند تخم مرغ می تواند مشکلاتی را برای بدن ایجاد نماید بنابراین می توانید از تخم کبک بصورت روزانه ولی در تعداد محدود بین ۳تا۵ عدد در روز استفاده نمایید. تخم کبک به دلیل اندازه نسبتاً کوچک آن حدود ۶ دقیقه آب پز می شود. بنابراین از آب پز کردن طولانی مدت آن خودداری نمایید.
در طبیعت این پرنده تعداد ۸ تا ۱۵ عدد تخم تولید می کند و روی آنها برای تولید جوجه می خوابد ولی در حالت پرورشی در هر دوره پرورش بیش از ۳۰ تخم تولید می کند. لازم به ذکر است که اصولا نمی توان با تولید تخم کبک جای تخم سایر پرندگان همانند مرغ و بلدرچین را گرفت .
هدف از پرورش کبک:
بیش از هر چیز، می بایستی هدف از پرورش کبک مشخص و تعریف شود. سه هدف مجزا و بعضاً طبق شرایطی توأم به شرح زیر می تواند در پرورش کبک مورد توجه قرارگیرد. پرورش کبک مولد. تولید جوجه یک روزه. تولید نیمچه گوشتی. در پرورش کبک مولد؛ کبک دار، جوجه یک روزه را تا حد نیمچه (نیمچه تخم گذار) پرورش داده و با تعیین جنسیت آن ها به نسبت سه پرنده ماده به همراه یک پرنده نر در سن حدود ۵ الی ۶ ماهگی به فروش می رساند. به منظور تحقق هدف دوم یعنی تولید جوجه یک روزه، نیاز به پرورش گله مادری می باشد. در این واحدها، کبک های ماده با رسیدن به سن بلوغ جنسی، جفت گیری نموده و شروع به تخم گذاری می نمایند. تخم ها روزی سه بار جمع آوری و پس از ضدعفونی در محلی مخصوص منتظر ورود به دستگاه جوجه کشی، نگه داری می شوند. در دستگاه جوجه کشی پس از حدود ۲۴ روز جوجه های تازه متولد شده به عنوان جوجه یک روزه به پرورش دهندگان کبک گوشتی فروخته می شوند. این پرورش دهندگان که هدف سوم را دنبال می کنند، جوجه های یک روزه را به بلوغ فیزیکی در سن ۱۲ تا ۱۴ هفتگی رسانیده و کبک های به اصطلاح پروار خود را روانه کشتارگاه می نمایند.
منابع: بازار دام
دانا دام

آسیاب چکشی و تیغه ای
دستگاه یونجه خرد کن
http://bazaredam.ir/?p=14850
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.