آشنایی با نحوه زایمان اسب

مدت زمان آبستنی در مادیان ها یازده ماه است ولی این زمان معمولاً متغیر است و بین ۳۳۰ تا ۳۵۰ روز در نوسان است . اکثر مالکان باید این نکته را در نظر داشته باشند که مادیان هنگامیکه آمادگی داشته باشد زایمان می کند و نه زمانی که مالکان آنها محاسبه کرده اند . با در نظر گرفتن زمان لقاح پارامترهای مختلفی مدت ماندن جنین را در رحم تحت تأثیر قرار می دهد که مهمترین آنها مدیریت نگهداری مادیان و تغذیه مادیان در طول بارداری است . به طور معمول کره های نر یک یا چند روز دیرتر از کره های ماده به دنیا می آیند.

عوامل دیگر مانند آسیب به جفت و یا دوقلوزایی در صورت مرگ یکی از آنها باعث طولانی شدن زایمان می گردد .(در مادیان اکثر دوقلوها سقط می گردد.) مالکان باید با تعیین تقریبی روز زایمان محیط مناسبی را برای مادیان فراهم کنند از جمله باید مادیان در طول بارداری حرکات ورزشی منظم و سبکی داشته باشد و از دو ماه قبل از زایمان روزانه طی دو مرحله ۴۵-۳۰ دقیقه قدم بزند (به صورت دست گردان توسط کارگر یا در لنچ برقی) باید از چاق شدن بیش از اندازه مادیان ها جلوگیری کنند تا زایمان راحتی داشته باشد.

در مادیانهائیکه عمل کسلیک (دوختن فرج به منظور جلوگیری از پنوموواژینا) انجام شده است باید ۲ هفته قبل از زایمان محل دوخته شده باز شود تا زایمان به راحتی انجام گیرد. باید یک باکس بزرگ به ابعاد حداقل ۴*۴ متر با بستری نرم (کلش – پوشال) فراهم شود و حتی الامکان در باکسهای مجاور مادیان و یا کره دیگری نگهداری نشود و خود افراد هم از ایجاد سر و صدا جلوگیری نمایند تا برای مادیان ایجاد مزاحمت نشود.
زایمان مادیان در سه مرحله است.

مرحله اول که ممکن است از چند روز قبل از زایمان  آغاز گردد شروع انقباضات رحم است . مادیان بی قرار است و مایع زرد رنگ غلیظی مانند عسل به نام واکس از نوک پستان بیرون می آید و حیوان درد کمی دارد و عضلات شکم و پهلوها کشیده می شود .
مرحله دوم که مرحله اصلی زایمان است و با دردهای متناوب شکمی آغاز می گردد ( این مرحله سریع اتفاق می افتد، حداکثر ۲۵ دقیقه) در این مرحله مادیان عصبی است و به تهیگاهش نگاه می کند ، عرق کرده و مرتباً ادرار می کند (از نظر فیزیولوژیکی شروع زایمان از جنین است) در این مرحله دهانه گردن رحم (سرویکس) به سرعت باز می شود . ابتدا پرده کریوالانتوئیس دارد واژن می گردد و پاره می شود و مایع آن از فرج ظاهر می گردد.

متسع شدن واژن طی فعل و انفعالاتی باعث آزاد شدن هورمون آکسی توسین می گردد. این هورمون باعث انقباض بیشتر عضلات رحم می گردد و در این حالت کره داخل پرده آمنیون متولد می گردد (رفلکس فرگوسن).
کره با دست و پا زدن هنگام بلند شدن پرده را پاره می کند . در صورت لزوم خود مالک می تواند  این پرده را پاره کند و احتیاجی به قطه بند ناف نیست زیر این بند با حرکات مادیان و کره خود پاره می گردد . در حالت طبیعی وضعیت کره هنگام به دنیا آمده به این صورت است که ابتدا  دستها و بعد پوزه و سر و بعد قفسه سینه و بعد پاها خارج می گردد . به طور معمول زایمان مادیان همراه با سخت زایی نیست ولی در صورتیکه کره حالت طبیعی نداشته باشد یعنی دستها در وضعیت طبیعی نباشد و غیره ابتدا باید کره را به داخل هدایت کرد و بعد از اصلاح حالت زایمان را انجام داد . هنگام زایمان  از کشیدن کره به زور باید جداً خودداری کرد(به علت پارگی واژن ، آسیب رحم و آسیب به کره) اکثر مادیانها در حالت خوابیده زایمان می کنند . اگر زایمان ایستاده انجام شد باید مراقب بود تا کره به زمین نیفتاده و آسیب نبیند . اگر پس از زایمان کره مشکل تنفسی داشت  ، می بایست تنفس مصنوعی داد و زبان را چک کرد که راه تنفس را نبندد. محل بند ناف را ضدعفونی کرد و باید توجه کرد که کره مدفوع اولیه را حتماً دفع کند.

مرحه سوم دفع پرده های جفت است که بین یک و نیم تا سه ساعت طول می کشد . بعد از زایمان باید مراقب بود که کره حتماً ماک (آغوز) را بخورد چون دارای مقادیر بسیاری پادتن است و برای کره که بسیار آسیب پذیر است اهمیت حیاتی دارد و ایمنی کره را بالا می برد . ماک همچنین مقدار زیادی پروتئین و ویتامین دارد که برای ادامه حیات کره لازم است. رفتار مادیانها با کره خود متفاوت است . برخی کره را به راحتی قبول می کنند و برخی به مرور زمان کره اسب را قبول می کنند (مادیانهای شکم اول) در صورتی که کره شیر نمی خورد یا مادیان از پذیرفتن امتناع می کند باید حتماً به کره کمک کرد که شیر بخورد و به تدریج هم مادر و هم کره عادت کنند .و مایانها معمولاً  یک هفته بعد از زایمان به علت فعالیت تخمدان فحلی از خود نشان می دهند و از نشانه ای این فحل اسهال کره های آنهاست . در صورت کشش فحلی اول که فحلی پس از زایمان نام دارد احتمال باروری ۵ تا ۱۰ درصد کمتر از فحلهای بعدی است (به دلیل جمع نشدن کامل رحم و مشکلات پس از زایمان) ولی در این مورد نظرهای متفاوتی وجود دارد.

نکاتی پیرامون تولید مثل در اسب

تولید مثل

بهتر است که همه اسبداران تا حدی از تولید مثل اسب آگاهی داشته باشند. بی‌تردید امروزه بر شمار علاقمندان به پرورش اسب بویژه پونی، افزوده می‌شود. اغلب، پس از اینکه فرزندان خانواده دوران خردسالی را پشت سر می گذارد، این پرسش مطرح می‌شود که با پونی چه باید کرد. پونی را می توان فروخت، ولی معمولاً تا آن موقع به صورت عضوی از خانواده درآمده و هیچکس تمایلی به فروش آن ندارد. اگر ماده باشد، نخستین کار بارور کردن اوست.

نخستین سؤال این است که باید از چه سیلمی استفاده کرد؟ طبیعی است شما نریانی خوش ترکیب و خوش رکاب را بر می‌گزینید، ولی مهمتر از هر چه دیگری خلق و خوی نریاد است. هیچگاه نباید از یک نریان بداخلاق برای این کار استفاده کرد؛ چرا که تقریباً همواره این عیب بزرگ از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. یک پونی بدخلق و شرور نه تنها باعث دردسر است، بلکه می‌تواند خطری جدی برای مربیان و همچنین بچه‌ها به شمار آید.

پس از انتخاب نریان مناسب، این سؤال پیش می‌آید که جفتگیری چه زمانی باید صورت بگیرد؟ در مورد اسبهای اصیل که به منظور شرکت در مسابقات اسب دوانی پرورش داده می‌شوند، بهتر است کره اسب تا حد امکان نزدیک به آغاز سال میلادی (دی ماه) به دنیا آمده باشد این بدان علت است که در اسبهای تروبرد سن کره را از دی ماه هر سال حساب می‌کنند. (در ایران بهار مبنای محاسبه است)، اگر اسب شما در گروه اسبهای دو ساله در مسابقه شرکت کند، همواره این یکی دو ماه بالاتر بودن سن اسب یک مزیت می باشد.

اما در مورد پونی‌ها و اسبهایی که به منظور کار در مزرعه و یا شکار از آنها استفاده می‌شود، این موضوع مصداق نداشته بهتر است کره آنها زمانی متولد شد که هوا خوب و چراگاه سرسبز است؛ یعنی بسته به اینکه در جنوب یا شمال کشور هستید، کره در فاصله بین نیمه اول اردیبهشت ماه تا اوایل تیرماه به دنیا بیاید.

طول دوره آبستنی، یعنی مدتی که کره در رحم مادر قرار دارد (فاصله بین جفتگیری مادیان و تولد کره اسب)، تقریباً یازده ماه است، هر چنئ که موارد معدودی ممکن است کره یک یا دو هفته زودتر یا تا یک ماه دیرتر متولد شود. بنابراین اگر می‌خواهید کره در اردیبهشت ماه به دنیا بیاید، باید جفتگیری در خردادماه انجام شود.

مادیان هر سه هفته یک بار فحل می‌شود و به مدت دو یا سه روز فحل می‌ماند و تمایل به جفتگیری با نریان را از خود نشان می‌دهد. طی این مدت، در بدن مادیان، سلول جنسی ماده یا تخمک از تخمدان آزاد می‌شود. آبستنی مستلزم ترکیب این تخمک با اسپرم نریان است.

سلولهای جنسی نر تقریباً بیست و چهار ساعت زنده   می مانند؛ چنانچه آنها در این مدت با تخمک برخورد نکنند، جفتگیری بی‌حاصل خواهد بود.

بهترین زمان جفتگیری مادیان، ساعتهای پایان دوره فحلی است. که احتمال آزادشدن تخمک بیشتر از هر زمانی دیگر است. البته بهترین و عملی‌ترین شیوه این است که در این مرحله با دامپزشک خود مشورت کنید. چه بسا او تصمیم بگیرد که مادیان را از طریق مقعد معاینه کند و فولیکولهای رسیده تخمدانها را پاره کند تا اطمینان حاصل شود که تخمک پیش از جفتگیری آزاد شده است.

بهتر است که چهل تا شصت روز پس از جفتگیری دامپزشک خود را فرا بخوانید تا از مادیان خون گرفته و آن را از نظر تأیید آبستنی آزمایش کند. نمونه ادرار را نیز می‌توان سه تا چهار ماه پس از جفتگیری بدین منظور آزمایش کرد.

در طول مدتی که مادیان آبستن است، باید به خوبی نگهداری شود و از تغذیه مناسب هم برخوردار باشد تا کره اسبی سالم و نیرومند داشته باشید.

زمان زایمان در مادیان

با فرا رسیدن زمان زایمان، پستان و رگهای آن رفته رفته متورم می‌شود. ماده‌ای براق در نوک پستانها شکل می گیرد  و چه بسا شیر از آنها جاری شود. ولی، با وجود این نشانه های کلی، پیشگویی زمان دقیق زایمان در مادیان بسیار دشوار است. مادیان اصلاً دوست ندارد که کسی او را در حین زایمان تماشا کند و لذا اغلب در طول شب کره خود را به دنیا می‌آورد. در واقع، من خود، افراد بسیاری را سراغ دارم که شبها و هفته‌های پیاپی چشم بر هم نگذاشته‌اند تا شاهد زایمان مادیان باشند موفق نشده‌اند. چه بسا خواب آنها را فرا گرفته یا برای نوشیدن فنجانی قهوه محل را ترک کرده‌اند و وقتی بازگشته‌اند کره اسب را در کنار مادرش یافته‌اند.

زمانی که زایمان مادیان آغاز می‌شود، روندی بسیار سریع دارد و اگر همه چیز به خوبی پیش رود، از ابتدا تا انتهای آن بیش از پانزده تا سی دقیقه به دراز نمی‌کشد.
زایمان در اصطبل یا در چراگاه

در این رابطه، قاعده مشخصی وجود ندارد و بیشتر به سلیقه صاحب اسب بستگی دارد. پس از تولد کره، جفت – پرده ای بزرگ به رنگ قرمز یا شکلاتی که کره را پیش از تولد احاطه کرده هم باید توسط مادیان دفع شود. چنانچه این عمل تا دو ساعت پس از زایمان انجام نشد، آنگاه باید بی درنگ دامپزشک خود را فرا بخوانید. چنانچه جفت در رحم مادیان بماند، به عوارضی حاد و اغلب کشنده همچون التهاب رحم، التهاب نسج مورق سم، پنومونی و مسمومیت خونی می‌انجامد.

8754    12    images    کره_اسب

 

آسیاب چکشی و تیغه ای
دستگاه یونجه خرد کن
http://bazaredam.ir/?p=1291
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.