پراکندگی شتر در ایران

شتر در قرآن کریم

شتر در قرآن کریم

شتر یکی ازحیواناتی است که درقران کریم بارها نام آن ذکرشده است .قرآن کریم سیزده بار ازشتر بانام های:ابل ، بعیر، جمل ، ناقه ، یادکرده است.

درقرآن کریم کلمه « انعام » بارها به کار رفته است ، در آیات وروایات ،انعام به معنای گاو وگوسفند وشتر است ، اما ارباب لغت مانند راغب اصفهانی درکتاب مفردات خود وهمچنین مفسران مانند صاحب مجمع البیان تصریح کرده اند که معنای اصلی انعام ، شتر است  وزمانی برگاو وگوسفند اطلاق می شود که شتر جزو آنهاباشد.بههرحال درتمام آیاتی که ازمنابع وآثار انعام بحث شده ،ازانعام به آیت ،عبرت ونعمت یادشده است ،وبه طوریقین شتر نیز جزو آنها ست . درزبان عرب ،باتوجه به صفات شتر نام های مختلفی بر شتر   نهاده شده است که هراسم خصوصیتی دارد. قرآن کریم نیز به برخی ازاین نام ها مانند : بحیره  ، بدن ، سائبه ، حام ، ضامر ،عشار  اشاره کرده است . ومادراینجا به توضیح نام هایی که درقرآن به کاررفته است می پردازیم :

 ۱ ـ بحیره : به ماده شتری گفته می شود که پنج بچه شتر زاییده باشد وآخرین آنهانرباشد .چنین شتری درجاهلیت عرب مورد احترام بود ،به طوری که برای سواری یابارکشی ارآن استفاده نمی کردند وپشم وکرکش رانمی چیدند وازهیچ آب وگیاهی منع اش نمی کردند وکسی حق آزار اورانداشت ،وبرای آن که شناخته شود ،گوش اوراچاک می دادند. واژه بحیره در آیه ۱۰۳ سوره مائده  بدین گونه آمده است که : « مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِیرَهٍ وَلَا سَائِبَهٍ وَلَا وَصِیلَهٍ وَلَا حَامٍ وَلَکِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا یَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْکَذِبَ وَأَکْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ» است.

۲ ـ بدن : به معنای شتر قوی هیکل وچاق وفربه است که برای قربانی به مکه ومنی برده می شود ،جمع آن بدنه است . واژه بدن در آیه ۳۶ سوره حج   بدین گونه آمده است که : « وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَکُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَکُمْ فِیهَا خَیْرٌ فَاذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَیْهَا» است.

۳ ـ سائبه : درجاهلیت عرب ، برای سائبه چند معنی بیان شده است :

الف ـ شتری که ده بچه ماده زاییده باشد که اورا آزادمی کردند وکسی براوسوارنمی شد وشیر اورانمی دوشیدند ، وبعد ازآن هرچه بچه می زایید گوش آنها رامی شکافتند وهمراه مادرشان آزادمی گذاشتند تاباآزادی کامل به چرابپردازند وکسی متعرض آنهانمی شد ،واین بچه شترهارابحیره می نامیدند.

ب ـ شتری که مردم برای بت آزادمی کردند .

ج ـ شتری که به واسطه نذر آزاد می شد وازشیروپشم اواستفاده نمی کردندوبراوسوارنمی شدند .

واژه سائبه در آیه ۱۰۳ سوره مائده  بدین گونه آمده است که : « مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِیرَهٍ وَلَا سَائِبَهٍ وَلَا وَصِیلَهٍ وَلَا حَامٍ وَلَکِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا یَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْکَذِبَ وَأَکْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ» است.

۴ ـ حام : درجاهلیت به شترنری که ازصلب وپشت اوده بچه شتر بوجود آمده باشد ،حام می گفتند ،واورا آزادمی کردند وکسی حق سوار شدن واستفاده ازاورانداشت .

واژه حام در آیه ۱۰۳ سوره مائده  بدین گونه آمده است که : « مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِیرَهٍ وَلَا سَائِبَهٍ وَلَا وَصِیلَهٍ وَلَا حَامٍ وَلَکِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا یَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْکَذِبَ وَأَکْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ» است.

۵ ـ ضامر : به شتری که براثر بارکشیدن ویاسوارشدن ،لاغرشده باشد وهمچنین به شترانی که راه طولانی طی کرده وبه مکه وحرم رسیده باشند ضامر گفته می شود.

واژه ضامر در آیه ۲۷ سوره  حج  بدین گونه آمده است که : « وَأَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ یَأْتُوکَ رِجَالًا وَعَلَى کُلِّ ضَامِرٍ یَأْتِینَ مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ» است.

۶ ـ  عشار: به ماده شتری که ده ماهه آبستن باشد یابچه زاییده باشد عشارگفته می شود وچنین شتری جزومهم ترین وارزشمندترین ثروت عرب بوده است .

واژه عشار در آیه ۴ سوره تکویر بدین گونه آمده است که: « وَإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ» است.

۷ ـ نعم : به شتر نعم گفته می شد وبه شتر ،گاو وگوسفند نیز گفته می شود. شتر نعم نامیده شده است چون آرام وبدون سر وصدا حرکت می کند.  واژه نعم آیه ۹۵ سوره مائده بدین گونه آمده است که : « یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَقْتُلُوا الصَّیْدَ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ وَمَنْ قَتَلَهُ مِنْکُمْ مُتَعَمِّدًا فَجَزَاءٌ مِثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ یَحْکُمُ بِهِ ذَوَا عَدْلٍ مِنْکُمْ»  است.

آسیاب چکشی و تیغه ای
دستگاه یونجه خرد کن
http://bazaredam.ir/?p=1339
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.