097291b80e161296801a28884136330d

عوامل مؤثر در تولید و ترکیبات شیر

عوامل مؤثر در تولید و ترکیبات شیر

 

فاکتورهائى که در مقدار و ترکیبات شیر تولیدى اثر مى‌گذارند دو دسته هستند، فیزیولوژى و محیطى بعضى از فاکتورهاى فیزیولوژیکى که مقدار و ترکیبات شیر را تحت تأثیر قرار مى‌دهند عبارتند از:
۱. نژاد و توارث فردى
۲. مرحله لاکتاسیون
۳. فحل و آبستنى
۴. فاصله دو زایش
۵. شیر
۶. سن
۷. اندازه بدن حیوان
۸. فاکتورهاى محیطى.
   نژاد و توارث فردى
متغیر بودن استعداد تولید شیر، چربى و سایر ترکیبات شیر یک صفت توارثى است. این صفت هم مربوط به نژاد مى‌شود و هم از فردى به فرد دیگر فرق مى‌کند.
   مرحلهٔ لاکتاسیون
بزرگترین تغییرات در ترکیب شیر بلافاصاله بعد از زایمان و در طول ۵ روز صورت مى‌گیرد. بعد از زایش و با شروع شیروارى مادهٔ ترشحى که در پستان گاو وجود دارد، کلستروم نامیده مى‌شود که از یک لحاظ شیر نیست. ترکیب این در روزهاى آینده تغییر کرده و رقیق مى‌شود.
مقدار کل شیر تولیدى تا یک ماه بعد از زایش افزایش پیدا مى‌کند بعد از آن به‌تدریج کم مى‌شود، برعکس این، درصد چربى در اواخر دوران لاکتاسیون بیشتر مى‌شود.
   فحلى و آبستنى
مقدار شیر و درصد چربى آن در روزهاى فحلى و یا بعد از آن ممکن است کاهش داشته باشد؛ با شروع ماه پنجم آبستنى مقدار تولید شیر در گاو آبستن نسبت به گاو غیر آبستن کاهش قابل ملاحظه‌اى نشان مى‌دهد.
   فاصله دو زایش (Calving Interval)
مطالعات انجام گرفته نشان مى‌دهد که هر ۱۲ ماه یک‌بار زایش خیلى اقتصادى است و سبب مى‌شود که گاو ۸ هفته در حالت خشک به سر ببرد و بتواند در طول این مدت خشک بودن ذخائر بدنى از دست رفته‌ آن را ترمیم بکند.
   شیر
لحظات آخر شیردوشى درصد چربى بیشترى نسبت به شیر لحظات اولیهٔ شیر دوشى دارد.
   سن
سن گاو در تولید و ترکیبات شیر اثر محسوسى دارد؛ بیشتر گاوها وقتى که در ۶ سالگى به بلوغ جسمى رسیدند ماکزیمم شیر را تولید مى‌کنند و پس از این سن مقدار تولید شیر کمتر مى‌شود.
   اندازهٔ بدن حیوان
در داخل یک نژاد گاوهائى که جثهٔ بزرگى دارند در مقایسه با گاوهاى با جثهٔ کوچک مقدار شیر بیشترى تولید مى‌کنند.
   فاکتورهاى محیطى
عملکرد هر حیوان تحت‌تأثیر توراث و عوامل محیطى است. با توجه به این امر ماکزیمم توسعهٔ صفات اقتصادى مثل تولید شیر موقعى به وقوع خواهد پیوست که اپتیمم شرایط محیطى فراهم باشد.
بعضى از فاکتورهاى محیطى مؤثر در تولید و ترکیب شیر عبارتند از:
۱. غذا: اگر به گاو شیرى غذا داده نشود و یا حیوان غذا نخورد تولیدى نخواهد داشت.
۲. مدت زمان خشک بودن: براى هر گاو شیرى جهت تولید شیر به مقدار و ترکیب مناسب ۸-۶ هفته خشک بودن (شیر تولید نکردن) ضرورى است. در طول این مدت گاو مى‌تواند مواد لازم جهت تولید شیر در شیروارى را در بدن خود ذخیره بکند.
۳. وضع فیزیکى بدن در موقع زایش: گاوهاى لاغر و با وضع فیزیکى ضعیف بودن مقدار شیر کمترى تولید خواهند کرد.
۴. دفعات شیردوشى در یک شبانه‌روز: دفعات دو شش روزانه در مقدار شیر تولیدى تأثیر زیادى دارد. گاوى که روزانه ۳ بار دوشیده مى‌شود در مقایسه با گاوى که روزانه ۲ بار دوشیده مى‌شود شیر بیشترى تولید مى‌کند.
۵. نامنظم بودن تغذیه و شیردوشی: نامساوى بودن فاصله دو دوشش و یا نامنظم بودن زمان تغذیه سبب کاهش شیر و تغییر در مقدار ترکیبات شیر خواهد شد.
۶. تغییر شیردوش: گاوهاى پر تولید به‌علت حساسیت زیاد آنها در مقابل هر تغییری، مثل عوض شدن شیردوش، مقدار تولید شیر آنها کم مى‌شود.
۷. درجهٔ حرارت محیط و فصل: درصد چربى شیر در فصول مختلف متغیر است، در پائیز و زمستان درصد شیر بیشتر و در بهار و تابستان کمتر است. این تغییر ممکن است به‌علت گرما و رطوبت، تغییر وزن بدن، مقدار و نوع غذاى مصرف باشد.
۸. تغییرات روزانه: براساس مطالعات انجام گرفته، مقدار درصد چربى شیر از روزى به روز دیگر متفاوت است.
۹. امراض، بیمارى‌هاى مختلف مقدار و ترکیب شیر تولید شده را تحت تأثیر قرار مى‌دهند.
آسیاب چکشی و تیغه ای
دستگاه یونجه خرد کن
http://bazaredam.ir/?p=1653
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.