hazm

هضم در پستانداران تک معده ای

هضم

بسیاری از ترکیبات آلی موجود در خوراک به شکل مولکولهای بزرگ غیرقابل حل بوده و قبل از آنکه بتوانند با عبور از غشاء مخاطی دستگاه گوارش وارد خون و لنف شوند باید به ترکیباتی ساده تر تجزیه گردند.روند تجزیه،هضم و عبور مواد مغذی هضم شده از خلال غشاء مخاطی، جذب نامیده می شود.

روندهای مهم در هضم ممکن است به اعمال مکانیکی، شیمیایی و میکروبی تقسیم شوند.اعمال مکانیکی شامل جویدن و انقباضات ماهیچه ای لوله گوارش هستند. فعالیت شیمیایی عمدتأ به وسیله آنزیم های ترشح شده توسط حیوان در قالب شیره های هضمی مختلف انجام گرفته،هر چند که آنزیم های گیاهی موجود در خوراکی های فرآورینشده نیز ممکن است در مواردی نقش اندکی در هضم خوراک داشته باشند. هضم میکروبی خوراک نیز که ماهیتی آنزیمی دارد به وسیله فعالیت باکتری ها، پروتوزوآها و قارچها انجام میگیرد.این میکرو ارگانیسم ها اهمیتی خاص در روند هضم در نشخوار کنندگان دارند. در حیوانات تک معده ای فعالیت میکروبی عمدتأ در روده بزرگ انجام گرفته، هر چند که سطح پایینی از فعالیت نیز در چینه دان پرندگان و معده و روده کوچک خوکها وجود دارد.

هضم در پستانداران تک معده ای

مجرای گوارش

بخش های مختلف مجرای گوارش خوک که به عنوان حیوان مرجع مورد استفاده قرار خواهد گرفت. دستگاه گوارش را می توان به صورت لوله ای در نظر گرفت که از دهان تا مقعد امتداد یافته و توسط غشاء مخروطی پوشیده شده است و وظیفه آن گرفتن، بلع، خرد کردن، هضم و جذب خوراک و دفع مواد جامد ضایعاتی است. بخش های مختلف عبارتند از: دهان، حلق، مری، معده، روده کوچک و روده بزرگ. حرکت محتویات روده در طول مجرا به وسیله امواج دودی انجام می گیرد که از انقباضات ماهیچه های حلقوی دیواره روده ناشی می شوند.انقباضات غیرارادی بوده و کاملأ تحت کنترل اعصاب خودکار هستند. شبکه عصبی موجود در لایه های بافت دیواره روده فعالیت ماهیچه ها رامتوازن می نمایند. چندین نوع مختلف از حرکات دیوار روده شناخته شده اند که وظیفه آنها انتقال مواد در طول مجرا، مخلوط کردن شیره های گوترشی با خوراک و انتقال مواد مغذی هضم شده به مجاورت غشاء مخاطی روده برای انجام عمل جذب است.

روده کوچک که از دوازده،ژژونوم و ایلئوم تشکیل می شود، محل اصل جذب بوده و دارای یک سری زواید انگشت مانند بنام ویلی است که سطح منطقه قابل دسترس برای جذب مواد مغذی را به میزان زیادی افزایش می دهند. هر ویلی حاوی یک سرخرگ و ورید همراه با یک مجرای زهکشی کننده سیستم لنفاوی موسوم به لاکتل است. وریدها نهایتأ بداخل سیستم باب کبدی و لاکتل ها به درون مجرای لنفاوی سینه ای می ریزند. سطح خارجی هر ویلی پوشیده از زوایدی موسوم به میکروویلی است که اغلب به عنوان حاشیه بروسی شناخته می شوند.

ترشحات مختلفی وارد مجرای گوارش شده و بسیاری از آنها حاوی آنزیم هایی هستند که اجزای مختلف خوراک را هیدرولیز می نمایند. بعضی از آنزیم های پروتئولیتیک موجود در ترشحات در ابتدا به شکل پیش سازه هایی غیر فعال موسوم به زیموژن تولید شده و پس از ترشح به داخل مجرا فعال می شوند.

هضم در دهان

این عمل عمدتأ بصورت مکانیکی انجام گرفته و جویدن به ریز شدن ذرات برگ غذا و مخلوط شدن آن با بزاق که به عنوان یک ماده لغزنده کننده عمل نموده و واسطه ای برای درک مزه است،کمک میکند. دندانهای ثنایای پایینی برای تکه تکه کردن و دندانهای ثنای فوقانی که به طرف داخل خمیدگی دارند برای گرفتن موادغذایی و پاره کردن آن به کار می روند.دندانهای آسیای کوچک و آسیا برای خرد کردن غذا مورد استفاده قرار میگیرند. بزاق به وسیله سه جفت غده بزاقی به داخل دهان ترشح می شود. این غدد عبارتند از پاروتیدها که در بخش جلویی هر گوش قرار دارند،غدد زیر فکی(زیر آرواره ای)که در اطراف آرواره پایین قرار دارند و غدد زیر زبانی که در بخش زیرین زبان قرار دارند. بزاق حدود۹۹ درصد آب داشته، ۱ درصد باقی مانده از موسین، نمک های معدنی و آنزیم های آلفا-آمیلاز و کمپلکس لیزوزیم تشکیل می شود بعضی حیوانات مانند اسب، گربه و سگ فاقد آلفا-آمیلاز بزاقی هستند، حال آنکه بزاق سایر گونه ها شامل انسان دراری فعالیت شدید آلفا-آمیلازی هستند. این آنزیم در بزاق خوک وجود داشته، امافعالیتی اندک دارد. به نظر نمیرسد هضم زیادی در دهان صورت گیرد،زیرا خوراک سریعأ بلعیده شده و با عبور از مری به معده انتقال می یابد که در معده PH برای فعالیت آلفا-آمیلاز مناسب نیست. با وجود این تاحدودی امکان هضم نشاسته به وسیله این آنزیم در معده وجود دارد، زیرا توده خوراک بلافاصله به طورکامل با شیره معده مخلوط نمیگردد.PHبزاق خوک در حدود ۷٫۳ بوده که تنها اندکی بالاتر از مقدار مناسب برای فعالیت آلفا-آمیلاز است. این آنزیم اتصالات آلفا_(۱->4) گلوکان در پلی ساکاریدهای حاوی ۳ یا تعداد بیشتری واحد D_گلوکز که به صورت آلفا_(۱->4) به یکدیگر متصل هستد را می نمایند. بنابراین، آنزیم برنشاسته، گلیکوژن و پلی ساکاریدها و الیگوساکاریدهای نزدیک به آنها عمل می نماید. وقتی آمیلوز که منحصرأ حاوی اتصالات گلوکوزیدی آلفا_(۱->4) است مورد تهاجم آلفا_آمیلاز قرار میگیرد، شکستن تصادفی این اتصالات مخلوطی از گلوکوز و مالتوز ایجاد می نماید. از طرف دیگر آمیلوپکتین علاوه بر پیوندهای گلیکوزیدی آلفا­_(۱->4) دارای تعدادی اتصالات گلیکوزیدی آلفا_(۱->4) است که مورد حمله آلفا_آمیلاز قرار نگرفته و در نتیجه مخلوطی از الیگوساکاریدهای شاخه دار و بدون شاخه (موسوم به دکسترینهای محدود) تولید می نماید که پیوندها آلفا_(۱->4) درآن فراوان هستند.

آنزیم لیزوزیم در بسیاری از بافتها و مایعات بدن یافت شده است. این آنزیم قادر به هیدرولیز پیوند بتا_(۱->4)_ان_استیل_گلوکزآمینیدی بین واحدهای دی ساکاریدی تکرارشونده در پلی ساکاریدهای دیواره سلولی بسیاری از گونه های باکتریایی بوده و بدین وسیله آنها را نابود ساخته و حل مینماید.

 

آسیاب چکشی و تیغه ای
دستگاه یونجه خرد کن
http://bazaredam.ir/?p=1821
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.