1

پیشگیری از بیماری های دام با واکسیناسیون- قسمت اول

مقدمه
امروزه دست اندر کاران بهداشت و درمان در جامعه انسانی و جمعیت دامی ، یک اصل را سفارش می کنند، این اصل عبارت است ا زاین که پیشگیری بهتر از درمان و مقدم بر آن است. همیشه بیماری های فراوانی دام ها را تهدید می کند. اگر دام ها به هر یک این بیماری ها به خصوص بیماری های واگیر ، دچار شوند ، به دامپروری کشور زیان های اقتصادی زیادی می رسد . درنتیجه تلاش و زحمت های شبانه روزی دامداران به خطر می افتد.یک عده از دامداران سنتی کشور، عشایر هستند . همان طور که می دانید سرمایه این عزیزان، دامهایشان به خصوص گوسفندان آنان است. با توجه به کوچ و جابه جایی دام ها از منطقه ای به منطقه ای دیگر، ممکن است یک بیماری از یک منطقه خیلی راحت به مناطق دیگر سرایت کند. درنتیجه شرایط گسترش یک بیماری دراستان و کشور فراهم خواهد شد . دراین صورت به راحتی نمی توان بعضی از بیماریها را درمان کرد. اگر هم امکان داشته باشد، هزینه های زیادی خواهد داشت. از طرف دیگر ، مدت زمان زیادی طول می کشد تا دام ، سلامت خود را به دست آورد. درنتیجه مقدار تولید آن کم خواهد شد که این به سود دامدار نیست. به این ترتیب برای سلامت دام ها و جلوگیری از کم شدن تولیدات دامی ، باید درکنار سایر راه ها به مایه کوبی یا واکسیناسیون دام ها توجه شود. واکسیناسیون یک اصل مهم در پیشگیری است و باید درجهت گسترش آن بکوشیم

اهمیت مایه کوبی یا واکسیناسیون دام ها

مایه کوبی یا واکسیناسیون یکی از بهترین و راحت ترین راه های پیشگیری از بیماری های دامی است. مایه کوبی بر روی انواع دام ها مانند گاو، گاومیش، شتر، گوسفند، بز و انواع پرندگان از لحظه تولد تا پایان تولید انجام می شود. مایه کوبی ، دام را از مبتلا شدن به انواع بیماری ها حفظ می کند. همچنین دام ها و پرندگان را برای رشد و تولید بیشتر و بهتر آماده می کند.بررسی سابقه های دهه های گذشته نشان می دهد که به علت مایه کوبی نشدن دام ها و با گسترش بیماری های خطرناک ، زیان های فراوانی به دامداران رسیده است. این بیماری ها عبارتند ا ز: طاعون ، شاربن، تب برفکی، بروسلوز، سل ، آبله ، آنتروتوکسمی ، قانقاریا، آگالاکسی و … خوشبختانه امروزه واکسیناسیون به موقع دام ها مقدار این زیان ها را بسیار کم کرده است

واکسن یا مایع چیست؟

واکسن ، میکروب ضعیف شده یا کشته شده یک بیماری است. واکسن به عنوان ضد زهر به کار می رود. واکسن، دستگاه ایمنی بدن دام یا انسان را تحریک می کند . درنتیجه مقاومت بدن در برابر بیماری ها زیاد می شود.
تقسیم بندی واکسن ها

به طور کلی واکسن ها دو نوع هستند:

۱- واکسن زنده : واکسنی است که ازمیکروب های ضعیف شده یک بیماری ساخته می شود

۲- واکسن کشته : واکسنی است که از میکروب های کشته شده یک بیماری به دست می آید

واکسیناسیون یا مایه کوبی چیست؟
استفاده از واکسن یک نوع بیماری برای مقاوم کردن بدن در مقابل آن بیماری را واکسیناسیون می گویند . واکسیناسیون هم درانسان و هم دردام انجام می شود . هدف از واکسیناسیون تحریک کردن دستگاه دفاعی بدن و به وجود آوردن ایمنی درمقابل میکروب های بیماری زا است

روش های واکسیناسیون در دام ها

روش های مختلف واکسیناسیون عبارتند از : بین جلدی، زیر جلدی و ماهیچه ای که به شکل تزریقی انجام می شود. همچنین روش داخل چشمی نیز وجود دارد که به شکل قطره است.

واکسن های انواع بیماری های دامی

درایران واکسن های زیادی تولید می شود. این واکسن ها با توجه به گسترش انواع بیماری ها برای واکسیناسیون درفصل های مختلف سال تولید می شوند. مقدار و روش استفاده از این واکسن ها توسط دامپزشکان و متخصص های دارویی مشخص می شود. واکسن هایی که درزیر نام آنها را می خوانید ،واکسن های مهم دامی هستند. این واکسن ها ، اکنون درداخل کشور ساخته می شوند.

انجام واکسیناسیون باید با دقت انجام شود.

۱- واکسن کشته آگالاکسی .

۲- واکسن زنده آبله بزی و گوسفندی

۳- واکسن زنده شاربن (سیاه زخم)

۴- واکسن زنده شارین علامتی

۵- واکسن کشته پاستورلوزگاو و گاومیش

۶- واکسن کشته شده شاربن علامتی همراه با پاستورلوزگاو و گاومیش

۷- واکسن زنده بروسلوز (تب مالت)

۸- واکسن کشته تب برفکی

۹- واکسن آنتروتوکسمی

۱۰- واکسن قانقاریای عفونی کبد

۱۱- واکسن تیلریوزگاوی

۱۲- واکسن طاعون گاویسالانه چند بیماری مهم دامی درکشور ما گسترش پیدا می کنند. دراینجا به طور خلاصه درباره چهار بیماری آبله ، شاربن، بروسلوز، تب برفکی و واکسن های آنها مطالبی را می خوانید

بیماری آبله گوسفند و بز

آبله گوسفندی یکی از بیماری های خیلی واگیر گوسفند است. نشانه این بیماری به وجود آمدن تاول و ضایعاتی در روی پوست قسمت هایی از بدن است که پشم ندارد.این قسمت ها ، عبارتند از پلک چشم، سوراخ های بینی ، لب ها، سینه ، شکم و پستان. این تاول ها ممکن است دردهان نیز دیده شده و باعث ترشح زیاد بزاق شوند.ممکن است درتاول ها میکروب های دیگری نیز وارد شوند که سبب بالا رفتن درجه حرارت بدن گوسفند می شود.به طور کلی مرگ و میر دراثر آبله به دلیل حمله همین میکروب ها است. درحالت های شدیدتر بیماری ، یک هفته بعد از به وجود آمدن نشانه ها ، دام تلف می شود.این بیماری به سرعت دراثر تماس بین دام ها پخش می شود. همچنین از راه تنفس و خراش های پوستی نیز منتقل می شود

راه پیشگیری از بیماری

همان طور که گفتیم ، شغل بیشتر دامداران کشور به خصوص عشایر را گوسفند داری تشکیل می دهد. برای همین به وجود آمدن و گسترش این بیماری باعث زیان های زیادی به این عده از تولید کننده ها می شود. شرایط جغرافیایی کشور و استان و زندگی سنتی عشایر ، جلوی ریشه کنی این بیماری را می گیرد. بنابراین تنها را ه پیشگیری از این بیماری واکسیناسیون به موقع دام ها است. این بیماری دربزها نیز بوجود می آید و آنها را تلف می کند .اما گسترش آبله بزی در گوسفندان بسیار خطرناک است و سبب تلفات نیمی ا زگوسفندان خواهد شد

پیشگیری بهتر از درمان و مقدم بر آن است

واکسن زنده آبله گوسفندی

از این واکسن برای جلوگیری ا ز مبتلا شدن گوسفند و بره به بیماری آبله استفاده می شود . این واکسن ۲۰ سال است که درداخل کشور تولید می شود. مدت زمان ایمنی این واکسن یک سال است.

روش استفاده از واکسن

واکسن در۱۰۰ میلی لیتر حل کننده مربوط به آن حل می شود. خوب است بدانید که مقدار نیم میلی لیتر یعنی نیم سی سی از آن برای گوسفند یا بره کافی است. واکسن درقسمت سینه یا قسمت پشت زیر بغل به شکل زیر جلدی تزریق می شود. باید دقت کرد که مایع حل کننده واکسن خنک باشد تا واکسیناسیون نتیجه بهتری داشته باشد . واکسن حل شده باید درهمان روز مصرف شود. همچنین واکسن باید از نور خورشید دور باشد و دردمای ۴ درجه سانتیگراد نگه داری شود

تزریق هر نوع واکسن باید زیر نظر دکتر دامپزشک و توسط گروههای مجاز واکسیناسیون دام صورت پذیرد.

2                4

5.1                            6

آسیاب چکشی و تیغه ای
دستگاه یونجه خرد کن
http://bazaredam.ir/?p=1126
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.